Strój szamotulski

Noszony był w czasie głównych uroczystości kościelnych i państwowych, stając się od wielu pokoleń symbolem polskości. Najwcześniejszy opis tego stroju z 2 połowy XIX w. zawdzięczamy Oskarowi Kolbergowi, który dokładnie opisał jego elementy. Ubiory codzienne – kobiece i męskie – nie miały szczególnych elementów ozdobnych. Kobiety zakładały spódnice, gorsety, robocze fartuchy, a na głowę chusty.

Mężczyźni do letnich prac polowych ubierali lniane spodnie w pionowe paski, białą koszulę oraz kamizelkę z rękawami. Czasem na kamizelkę nakładano sięgający do kolan kaftan z czerwonego sukna.

Świąteczny strój kobiecy prezentował się także wspaniale. Kobiety na głowach nosiły białe bogato haftowane czepce
z charakterystycznym roślinnym wzornictwem. Czepek panieński był nieco mniejszy od tych, które nosiły mężatki i zakrywał jedynie czubek głowy. Mężatka natomiast nosiła większy czepiec osłaniający uszy oraz ozdobiony dodatkowo kolorową jedwabną chustką  zwiniętą w specjalny rulonik otaczający czepiec. Stanowiła ona rodzaj wianka w kolorze niebieskim, zielonym lub bordowym. Kobiety nosiły białe koszule szyte z dwóch rodzajów materiału – części górnej z delikatnego płócienka, tzw. perkaliku lub batystu oraz w dolnej z grubszego lnianego płótna. Na koszulę wkładano obcisły gorset – sznurówkę. Ubiór wierzchni stanowiły różne bluzki – jaczki, często szyte z takiego samego materiału co spódniki. Innym typem bluzki był spencerek, szyty z czarnego aksamitu w drobne, żółte i zielone kwiatki. Najbardziej uroczysty był jednak rurok, inaczej nazywany kabatem z fałdami. Uszyty był z czarnego sukna z czerwonym podszyciem. Z tyłu specjalnie skrojone fałdy układały się w charakterystyczne rurki. Do odświętnego stroju Szamotulanek należały trzy spódnice nakładane jedna na drugą. Pierwsza – czerwona, noszona od spodu – nosiła nazwę piekielnica. Jej brzeg zdobił szeroki pas haftowany
w roślinne motywy. Na nią zakładano spódnicę, uszytą z batystu lub perkalu, w białe wypukłe wzory. Trzeci z kolei był spódnik wierzchni, znacznie szerszy od pozostałych, biały lub w drobne kolorowe kwiatki na białym tle. Na spódnice zakładano jedwabną zapaskę koloru niebieskiego, marszczoną po bokach oraz ozdobioną ręcznym haftem. Najstarszą formą okrycia wierzchniego była kolorowa tkanina samodziałowa. Tkana była w granatowe lub błękitne pasy poprzedzielane czerwonymi wstawkami. Zazwyczaj kobiety nosiły płachty przewinięte na pół i przewieszone na lewym przedramieniu. Zimą owijano się szczelniej, wykorzystując całą powierzchnię pstruchy. Na święta zakładano na nogi trzewiki szadronowe z czarnego materiału. Jedynie podeszwy i obcasy były ze skóry. Do stroju świątecznego dodać należy sznury korali tzw. prawych, różową kokardę przypinaną do gorsetu, a także kolczyki, pierścionki i haftowane chustki.
Kreator stron www - przetestuj!